ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันอย่างไร เลือกยื่นแบบไหนดี
คำถามแรกที่ระบบ e-Filing ถามคือ "ยื่นแบบไหน" และเป็นจุดที่มือใหม่ลังเลมากที่สุด หลักแบ่งจริงมีบรรทัดเดียว: ชนิดของเงินได้ที่มีระหว่างปี ไม่เกี่ยวกับจำนวนเงิน อาชีพ หรืออายุ บทความนี้แจกแจงทุกเคสพร้อมตัวอย่างที่คนสับสนบ่อย
หลักแบ่งใน 1 นาที
| สถานการณ์ทั้งปีภาษี | แบบที่ใช้ |
|---|---|
| เงินเดือน/โบนัส/ค่าล่วงเวลา จากการจ้างแรงงานเท่านั้น (มาตรา 40(1)) | ภ.ง.ด.91 |
| เงินเดือน + รายได้อื่นอย่างน้อย 1 รายการ (ประเภท 2–8) | ภ.ง.ด.90 |
| ไม่มีเงินเดือน มีแต่รายได้อิสระ/ธุรกิจ/ค่าเช่า | ภ.ง.ด.90 |
| มีเงินได้ประเภท 5–8 (ค่าเช่า วิชาชีพอิสระ ธุรกิจ) ช่วงครึ่งปีแรก | ภ.ง.ด.94 รอบกันยายน + ภ.ง.ด.90 รอบปกติ |
เงินได้ 8 ประเภทมีอะไรบ้าง ดูตารางเต็มที่ เงินได้มาตรา 40(1)–40(8) ต่างกันอย่างไร
เคสที่คนเลือกผิดบ่อยที่สุด
- พนักงานประจำรับงานฟรีแลนซ์เสริม — แม้ได้งานเดียวทั้งปี ค่าจ้างนั้นเป็นเงินได้ประเภท 2 ต้องเปลี่ยนไปยื่น ภ.ง.ด.90 (ภาษีฟรีแลนซ์ฉบับเต็ม)
- ขายของออนไลน์เป็นงานอดิเรก — รายได้จากการขายเป็นเงินได้ประเภท 8 เข้า ภ.ง.ด.90 และครึ่งปีแรกอาจต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ด้วย (แม่ค้าออนไลน์เสียภาษีอย่างไร)
- มีคอนโดปล่อยเช่า 1 ห้อง — ค่าเช่าเป็นเงินได้ประเภท 5 เจอทั้ง ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.90
- ได้เงินปันผลหุ้น/กองทุน — ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% แล้วเลือกได้ว่าจบเลยหรือนำมารวมคำนวณเพื่อขอเครดิตภาษี ถ้าเลือกนำมารวม ต้องใช้ ภ.ง.ด.90 (ภาษีการลงทุนหุ้นและเงินปันผล)
- เปลี่ยนงานระหว่างปี — เงินเดือนจากหลายนายจ้างยังเป็นประเภท 40(1) ทั้งหมด ใช้ ภ.ง.ด.91 ได้ตามเดิม แค่รวม 50 ทวิ ทุกใบ
ตัวแบบเหมือนกันไหมเวลากรอก
โครงเหมือนกัน — รายได้ หักค่าใช้จ่าย ลดหย่อน คำนวณภาษี ต่างกันที่ ภ.ง.ด.90 มีหมวดให้กรอกเงินได้ครบทุกประเภทพร้อมวิธีหักค่าใช้จ่ายของแต่ละประเภท (เงินเดือนหัก 50% ไม่เกิน 100,000 แต่ค่าเช่าหักเหมา 30% หรือหักตามจริง ธุรกิจบางประเภทหักเหมาได้มากกว่า) ใครมีรายได้หลายทาง ลองดูตัวอย่างคำนวณรวมที่ มีรายได้หลายทางคำนวณภาษีอย่างไร แล้วทดสอบตัวเลขในเครื่องคำนวณภาษี
เลือกผิดแล้วเกิดอะไรขึ้น
ระบบ e-Filing ไม่ได้ล็อกว่าคุณต้องยื่นแบบไหน ถ้ายื่น ภ.ง.ด.91 ไปทั้งที่มีรายได้เสริม เท่ากับแจ้งรายได้ไม่ครบ — ความเสี่ยงคือเงินเพิ่มย้อนหลังเมื่อถูกตรวจพบ ทางแก้คือยื่นแบบเพิ่มเติมเป็น ภ.ง.ด.90 พร้อมชำระส่วนต่างโดยเร็ว ยิ่งช้าภาระยิ่งโต ดูอัตราที่ ค่าปรับและเงินเพิ่มยื่นภาษีล่าช้า
เช็กก่อนกดเลือกแบบ ทุกปี
ชนิดรายได้เปลี่ยนได้ทุกปี ปีที่แล้วยื่น 91 ไม่ได้แปลว่าปีนี้ใช้ 91 ได้อีก ไล่รายการเงินเข้าบัญชีทั้งปีก่อนเริ่มกรอก แล้วเดินตามขั้นตอนใน ยื่นภาษีออนไลน์ 2570 ทีละหน้าจอ ภาพรวมฤดูยื่นทั้งหมดอยู่ที่ ยื่นภาษีต้องรู้อะไรบ้าง ครบในหน้าเดียว
อ้างอิง
มีเงินเดือนกับดอกเบี้ยเงินฝากนิดหน่อย ต้องใช้ ภ.ง.ด.90 ไหม
ดอกเบี้ยเงินฝากถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% แล้ว เลือกไม่นำมารวมคำนวณได้ ถ้าเลือกจบที่หัก ณ ที่จ่าย ยังยื่น ภ.ง.ด.91 ได้ตามเดิม แต่ถ้านำมารวมเพื่อขอคืน ต้องใช้ ภ.ง.ด.90
ภ.ง.ด.94 คืออะไร ต่างจาก 90 อย่างไร
ภ.ง.ด.94 คือแบบครึ่งปีสำหรับผู้มีเงินได้ประเภท 5-8 ช่วงมกราคม-มิถุนายน ยื่นภายในกันยายนของปีเดียวกัน เป็นการชำระภาษีล่วงหน้า แล้วปลายปียังต้องยื่น ภ.ง.ด.90 สรุปทั้งปีอีกครั้ง โดยนำภาษีที่จ่ายตาม 94 มาหักออกได้
สามีภรรยาคนหนึ่งมีเงินเดือน อีกคนขายของ ยื่นแบบเดียวกันได้ไหม
แยกยื่นได้คนละแบบตามชนิดเงินได้ของแต่ละคน หรือเลือกยื่นรวมก็ได้ตามเงื่อนไขของกฎหมาย ควรคำนวณเทียบทั้งสองทางก่อนเลือก เพราะผลภาษีต่างกันได้มาก
คำนวณภาษีและสิทธิลดหย่อนของคุณก่อนยื่นแบบ ฟรี
เปิดเครื่องคำนวณภาษี