ทำไมเสียภาษี 20% ไม่ได้แปลว่าเสีย 20% ของรายได้ทั้งหมด

เข้าใจผิดบ่อย: "อยู่ขั้นภาษี 20%" ไม่ได้แปลว่าเสียภาษี 20% ของเงินได้ทั้งก้อน แต่เสีย 20% เฉพาะส่วนที่อยู่ในช่วงนั้นเท่านั้น

ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดที่สุด: เงินได้สุทธิ 800,000 บาท เมื่อคำนวณตามขั้นบันไดจะเสียภาษีรวม 75,000 บาท คิดเป็นอัตราภาษีที่แท้จริงเพียง 9.4% ของเงินได้สุทธิ ไม่ใช่ 20% ที่หลายคนเข้าใจผิด

ทำไมถึงเป็นแบบนั้น

ระบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทยใช้โครงสร้างขั้นภาษีก้าวหน้า (Progressive Tax) เงินได้แต่ละช่วงถูกคำนวณแยกกันตามอัตราของช่วงนั้น แล้วนำผลลัพธ์มารวมกัน ไม่ใช่เอาอัตราขั้นสูงสุดที่แตะไปคูณกับเงินได้ทั้งก้อน

เดินตามขั้นบันไดทีละก้อน: เงินได้สุทธิ 800,000 บาท

ช่วงเงินได้	อัตรา	ภาษีในช่วงนี้
0 - 150,000	ยกเว้น	0
150,001 - 300,000	5%	7,500
300,001 - 500,000	10%	20,000
500,001 - 750,000	15%	37,500
750,001 - 800,000	20%	10,000

รวมภาษีทั้งสิ้น 75,000 บาท — นี่คือเหตุผลที่ อัตราภาษีที่แท้จริง (Effective Rate) ที่จ่ายจริงต่ำกว่าอัตราขั้นสูงสุดที่เข้าไปแตะเสมอ

ตารางขั้นภาษีก้าวหน้าเต็มปี 2569

เงินได้สุทธิ (บาท)	อัตราภาษี
0 - 150,000	ยกเว้นภาษี
150,001 - 300,000	5%
300,001 - 500,000	10%
500,001 - 750,000	15%
750,001 - 1,000,000	20%
1,000,001 - 2,000,000	25%
2,000,001 - 5,000,000	30%
มากกว่า 5,000,000	35%

ทำไมเรื่องนี้สำคัญตอนวางแผนลดหย่อน

สิทธิลดหย่อนภาษีจะ "ตัดเงินได้สุทธิ" ออกจากขั้นบนสุดก่อนเสมอ คนที่มีเงินได้สุทธิใกล้รอยต่อขั้นภาษีจะได้ประโยชน์จากการลดหย่อนคุ้มค่าที่สุด เพราะช่วยลดภาษีในอัตราขั้นสูงสุดที่ตนเองเสียอยู่โดยตรง อยากรู้ตัวเลขของตัวเอง ลองคำนวณภาษีแบบ Real-timeได้ทันที

อ้างอิง

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา — กรมสรรพากร (rd.go.th)