ภาษีมรดก 2569: เกิน 100 ล้านเมื่อไหร่ถึงต้องจ่าย

คนไทยส่วนใหญ่ไม่มีโอกาสเจอภาษีนี้เลยในชีวิต เพราะเกณฑ์ยกเว้นสูงถึง 100 ล้านบาทต่อผู้รับมรดกหนึ่งคน แต่สำหรับครอบครัวที่มีทรัพย์สินมูลค่าสูง การเข้าใจกลไกตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยวางแผนได้ถูกต้อง

นับแยกรายผู้รับ ไม่ใช่รายกองมรดก

ตามพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 ผู้ได้รับมรดกต้องเสียภาษีก็ต่อเมื่อมูลค่ามรดกสุทธิที่ได้รับจากผู้ตายรายนั้นเกิน 100 ล้านบาท เกณฑ์นี้นับเป็นรายผู้รับมรดก ไม่ใช่รายกองมรดก ตัวอย่างเช่น พ่อเสียชีวิตมีลูก 3 คน แต่ละคนคำนวณเกณฑ์ 100 ล้านบาทแยกจากกัน ไม่ใช่นำมูลค่ากองมรดกทั้งหมดมาเทียบครั้งเดียว

อัตราภาษี: ใครจ่ายเท่าไหร่

ภาษีคำนวณจากเฉพาะส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท ไม่ใช่มูลค่ามรดกทั้งก้อน

ตัวอย่างคำนวณ

บุตรได้รับมรดกจากบิดา (ทายาทสายตรง อัตรา 5%) มูลค่าสุทธิ 150 ล้านบาท:

• มูลค่ามรดกสุทธิ 150,000,000 บาท − เกณฑ์ยกเว้น 100,000,000 บาท = ส่วนต้องเสียภาษี 50,000,000 บาท
• ภาษีที่ต้องชำระ = 50,000,000 × 5% = 2,500,000 บาท

ทรัพย์สินที่นับ กับที่ไม่นับ

กฎหมายจำกัดเฉพาะทรัพย์สินที่ระบุไว้ ได้แก่ อสังหาริมทรัพย์ หลักทรัพย์ (หุ้น พันธบัตร ตราสารหนี้) เงินฝากธนาคาร และยานพาหนะที่จดทะเบียน ส่วนเงินสดในมือและเครื่องประดับส่วนตัวที่ไม่ต้องจดทะเบียนโดยทั่วไปไม่อยู่ในขอบเขตที่ต้องเสียภาษี

หักหนี้สินก่อนคำนวณ

ภาษีคำนวณจากมูลค่ามรดกสุทธิ คือหลังหักภาระหนี้สินที่ตกทอดมาพร้อมมรดกแล้ว ไม่ใช่มูลค่าทรัพย์สินตั้งต้น

กำหนดชำระ

ต้องยื่นแบบและชำระภาษีภายใน150 วันนับแต่วันที่ได้รับมรดกที่ทำให้มีหน้าที่เสียภาษี หากภาระมาก สามารถขอผ่อนชำระได้นานสูงสุด5 ปี

อ้างอิง

• ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา — กรมสรรพากร (rd.go.th)